AB’nin yapay zeka etiketleme kuralı Türk ihracatçıları için yükümlü hale geldi

AB Yapay Zeka Yasası’nın Şeffaflık Kuralları Yürürlüğe Girdi

Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası’nın 50. maddesi kapsamındaki şeffaflık yükümlülükleri 2 Ağustos 2026’dan itibaren uygulanmaya başladı. Düzenlemeye göre yapay zeka tarafından üretilen veya değiştirilen içeriklere, bunların makine okunabilir şekilde etiketlenmesi gerekir.

Etiketleme Kapsamı ve Geçiş Süresi

Kural aşağıdaki içerik türlerini kapsar:

• Fotoğraf ve görsel
• Video kaydı
• Ses kaydı
• Belirli metin içerikleri

Sohbet botları, kullanıcıyla etkileşimin başında bir insan yerine yapay zeka sistemiyle konuştuğunu bildirmek zorundadır. Deepfake içeriklerin ise açıkça etiketlenmesi zorunludur.

AB Komisyonu, 2 Ağustos 2026’dan önce piyasaya sunulmuş sistemler için teknik işaretleme yükümlülüğünde 2 Aralık 2026’ya kadar geçiş süresi tanımıştır. Yalnızca kişisel amaçlarla kullanılan ve sanatsal, hicivsel içerikler kural kapsamının dışında bırakılmıştır.

Türk İhracatçıları için Bağlayıcılık

Yasa, sistemin çıktısı AB içinde kullanılıyorsa AB dışındaki sağlayıcıları da kapsar. Kuralları ihlal eden işletmeler hukuki yaptırımla karşı karşıya kalır.

Dijital pazarlama uzmanı Gökhan Aralık, Türk ihracatçıların büyük oranda düzenlemenin varlığından haberdar olmadığını belirtmiştir. "Reklamınız Münih’teki bir tüketicinin ekranında görünüyorsa kural size de işliyor" diye açıklayan Aralık, yapay zeka ile üretilmiş ürün görseli, sentetik tanıtım videosu veya gerçek müşteri gibi sunulan yapay yorumların artık hukuki risk oluşturduğunu vurgulamıştır.

Ticari Risk: Güven Kaybı

Aralık’a göre asıl tehlike cezadan ziyade ticari sonuçlardır. Tüketiciler bir reklamın yapay zeka ürünü olduğunu fark edip etiketlendiğini görmediğinde, markanın kredibilitesini sorgulamaya başlamaktadır. "Alman tüketici bir markayı bir daha ciddiye almıyor" diyen Aralık, yasanın bu güven refleksini hukuki çerçeveye taşıdığını söylemiştir.

Fırsat Olarak Şeffaflık

Aralık aynı zamanda erken uygulamanın bir rekabet avantajı sunabileceğini belirtmiştir. Kuralları zamanında uygulayan Türk işletmeleri, Avrupa rakiplerinden önce şeffaf marka konumunu sağlayabilir. "Etiket bir yük değil, güven işareti olarak kullanılabilir" diye aktaran Aralık, bunu başarabilmek için öncelikle düzenlemenin varlığından haberdar olmanın gerekli olduğunu vurgulamıştır.

Türkiye’de e-ticaret pazarında yapay zeka destekli reklamlarda şeffaflık kuralları 1 Ağustos’ta yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.